ارتقا کیفیت آموزشی در مدارس(2)

در بخش قبلی اشاره شد که  بحث کیفیت آموزشی در مدارس را می توان  در چها ر حوزه رونداد ها ،فرایند ها محصول و بروندادها مورد توجه قرار داد.کیفیت عوامل فوق یعنی تطا بق آن ها با انتظارات (اهداف)و استانداردها ی از پیش تعیین شده . در این بخش بیشتر این موضو عات را مورد بررسی قرار می دهیم.

استاندارد، یعنی مطابق و هماهنگ با معیار های تعیین شده از سوی مقام های رسمی،استاندارد ها یا مطلق اند یا نسبی  به عنوان مثال وقتی گفته می شود 100درصد دانش آموزان یک مدرسه بایستی در سال تحصیلی 90-1389قبول شوند این یعنی تعیین استاندارد مطلق،به عبارتی تعیین حد اکثر معیار مورد نظر اما گاهی اوقات مسولین  آموزش و پرورش به خاطر شرایط  نا مناسب اقتصادی فرهنگی و اجتماعی خانواده ها و منطقه  و هم چنین شرایط نا مطلوب تحصیلی دانش آموزان  ممکن است این معیار را با تعدیل، زیر عدد 100(چند واحد بیشتر از وضعیت مو جود) مثلاعدد95 ا علام کنند .

حال با این تفاسیر ببینیم آیا اهداف و استاندارد هایی  برای چهار عامل فوق (درونداد ها ،فرایند ها محصول و برونداد ها) در یک مدرسه از پیش تعریف شده اند ؟یا این که مدارس خود می توانند با همکاری اداره آموزش و پرورش منطقه این استاندارد ها را تعریف کنند؟

(1)اهداف و استاندارد های مربوط به  درونداد ها:

قبلا اشاره شد که درونداد ها عبارتند از نیروی انسانی، دانش آموزان ،کتاب های درسی،اعتبارات ،تجهیزات ،مقررات و آیین نامه های آموزشی و....حال ببینیم آیا برای این موارد اهداف و استاندارد هایی از پیش تعریف شده است؟

1-1--استاندارد های نیروی انسانی:

در خصوص جذب و ورود نیروی انسانی در مدارس چه  شاخص هایی می توان در نظر گرفت؟ در پاسخ به این سوال شاخص های مختلفی می توان در نظر گرفت. نظیر: مدرک تحصیلی ،تجربه ، میزان آموزش های ضمن خدمت کوتاه مدت گذرانده شده،شرکت در جشنواره های تدریس،ارایه مقا لات در نشریات رشد آموزشی و...

جدول (1) استاندارد های مر بوط به نیروی انسانی

عنوان شاخص

استاندارد

شرح

مدرک تحصیلی  ( *)

داشتن مدرک لیسانس و بالاتر

مصوب معاونت توسعه مدیریت و سر مایه انسانی

تجربه آموزش وتدریس

استانداردی تعریف نشده است

 

شرکت در کارگاهها و دوره های آموزشی

گذرا ندن حد اقل 40 ساعت آموزش در یک سال

قانون برنامه چهارم توسعه

شرکت در جشنواره الگو های برتر تدریس

استانداردی تعریف نشده است

مدرسه می تواند استانداردی تعریف و بر اساس آن نیروی انسانی جذب نماید.

...........................

 

 

 

چند نکته:

الف- برخی از این معیار ها (استاندارد ها)  توسط مراجع ذی ربط از قبل تعیین شده است ، به عنوان مثال در خصوص مدرک تحصیلی ،طرح طبقه بندی مشاغل مصوب معاونت توسعه مدیریت و سر مایه انسانی ،سازمان وقت مدیریت و بر نامه ریزی کشور  (بخشنامه شماره78737/1802مورخ4/5/1384) شرط بکار گیری نیروی انسانی برای تدریس در دوره راهنمایی تحصیلی را داشتن مدرک تحصیلی  لیسانس و با لاتر اعلام نموده است.  بنا بر این در زمینه حد اقل استاندارد  در این زمینه برای آموزش و تدریس لیسانس می باشد. یا در زمینه آموزش ضمن خدمت کوتاه مدت ،در برنامه چهارم توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور که حد اقل 40 ساعت آموزش برای هریک از کارکنان دولت تعریف شده است .  

ب- به دلیل این که جذب، آموزش و بکار گیری و سامان دهی نیروی انسانی به صورت متمرکز توسط وزارت آموزش و پرورش یا ادارات کل آموزش و پرورش صورت می گیرد مدیران مدارس در انتخاب دبیران و سایر نیروی انسانی نقشی ندارند.البته مدارس غیر دولتی (غیر انتفاعی) در این زمینه وضعیتشان بهتر است .آنان اختیار کافی برای جذب و انتخاب نیروی انسانی دارند.

ج- اگر چه دست مدیران مدارس دولتی دستشان در انتخاب نیروی انسانی بسته است ولیکن آنان می توانند با پیش بینی استاندارد های مناسب معلمان را برای رسیده به آن استاندارد ها هدایت نمایند.

د-برای ورود نیروی انسانی چند استاندارد پیشنهاد شد شما می توانید استان دارد های دیگری را در نظر بگیرید.

2-1-استاندارد های مر بوط به دانش آموزان:

وقتی دانش آموزی از دوره ابتدایی می خواهد وارد یک مدرس ابتدایی بشود ،مدیریت و معلمان مدرسه انتظار دارند که این دانش آموز  به اهداف 95 گانه تعیین شده در دوره ابتدایی در طول 5 سال تحصیل در این دوره دست یافته با شد.

طبق مصوبه 647جلسه مورخ 29/2/79شورای عالی آموزش و پرورش  95هدف برای این دوره در ابعاد :اعتقادی،اخلاقی،علمی و آموزشی ،فرهنگی و هنری،اجتماعی زیستی،سیاسی و اقتصادی تعیین شده است.بنابر این اولیاء مدرسه انتظار دارند وقتی دانش آموزی  می خواهد وارد دوره بالاتر شود به این اهداف دست یافته باشد .این اهداف همان انتظارات و یا معیار های ورودی به دوره ابدایی می باشد.

در کنار این معیار می توان معیار دیگری نظیر معدل دانش آموزان ورودی را در نظر گرفت،آیا شما می توانید علاوه بر این معیارها ،معیار های دیگری را برای دانش آموزان تعیین نمایید؟

 

 جدول (2) استاندارد های مر بوط به دانش آموز

عنوان شاخص

استاندارد

شرح

اهداف دوره تحصیلی قبلی یا سال تحصیلی قبل

میزان تحقق اهداف

اهداف مصوب شورای عالی آموزش و پرورش

میانگین نمرات دانش (معدل سالانه)

می تواند بر حسب شرایط از عدد10تا 20 تعریف و یا تعیین شود

استاندارد مطلق این شاخص عدد20 است

مهارت دانش آموز

 

در جایی  استانداردی برای این شاخص تعریف نشده است(حداقل در دوره های ابتدایی و یا راهنمایی)

...................................

..........................................

...........................................

...................................

..........................................

...........................................

 

توجه :به همین تر تیب می توان برای بقیه عوامل مر بوط به درونداد استانداردی تعریف یا از استاندارد های موجود بهره برد.

به هر حال اگر می خواهیم کیفیت آموزشی مدارس  ارتقاء یابد لازم است دست یابی به استانداردها ی موجود یا تعیین شده در سرلوحه کار مدارس قرار گیرد

 

                                                       لشکربلوکی 7 مرداد 1389