به نام اولین معلم انسان،خداوند باریتعالی

    هفته جهانی آموزش برای همه فرصت ها و تهدید ها

 

 یونسکو، امسال تاریخ 21 تا 27 آوریل 2013 (هفته اول اردیبهشت 1392) را به عنوان هفته جهانی آموزش برای همه اعلام کرده بود.

  • هدف از بزرگداشت این هفته، جلب توجه بیشتر افکار عمومی و بسیج حمایت‌های مالی و سیاسی برای دستیابی به اهداف برنامه آموزش برای همه تا سال 2015 است. یونسکو هر سال از طریق بسیج شبکه‌ها و شرکای آموزش مانند دولت‌ها، سازمان‌های غیر دولتی، نهادهای سازمان ملل، بخش خصوصی و غیره و ترتیب‌دادن فعالیت‌های خاص در کشورهای مختلف و دفاتر مرکزی خود، از این هفته حمایت می‌کند. موضوع هفته جهانی آموزش برای همه که امسال با عنوان "هرکودک نیازمند یک معلم است" اعلام شده است، مطابق با ششمین هدف برنامه یعنی "بهبود همه جنبه‌های آموزش کیفی" می باشد. دلیل انتخاب این موضوع، اهمیت برخورداری هر کودک از حق آموزش با تاکید بر معلمان و نقش اساسی آنان در آموزش کیفی است.(وبسایت یونسکو ،31 فروردین 1392)
    عناوین اقداماتی که یونسکو برای بزرگداشت این هفته در نظر گرفته بود عبارتند از: 
    چالش موجود در زمینه تعلیم معلمان کارآمد حل شود.
     لازم است اقدامات ویژه‌ای به منظور جذب، تعلیم و حفظ معلمان در جوامع فقیر و دورافتاده اتخاذ شود. 
    فرصت‌های برابر برای زنان و مردان، در سیاست‌های مربوط به معلمان اتخاذ ‌شود. 
    معلمان باید بتوانند کیفیت آموزش را تضمین کنند. 
    معلمان، عاملان اصلی حل بحران‌های یادگیری‌اند. 
    بهترین معلمان باید در مقطع ابتدایی تدریس کنند.
    تربیت معلم باید بتواند پاسخگوی چالش‌های قرن بیست و یکم باشد.
    در تربیت معلمان و  استخدام آنان، زبان محاوره آنها نیز باید مورد توجه قرار گیرد 
    لازم است از معلمان حمایت لازم به عمل آید.
    .معلمان لایق توجه و احترام اند.
  • اینکه چرا برخی نهاد های معتبر بین المللی نظیر یونسکو ،یونیسف  و حتی برخی نهاد های معتبر  داخل کشور بر آموزش با کیفیت کلیه کودکان کشور تاکید می کنند و تمام تلاش خود را صرف تحقق این امر می کنند یک سوال جدی است.امروزه بر کسی پوشیده نیست که کلید رهایی انسانها از جهل و خرافه پرستی گرفته تا معضلاتی نظیر افراطی گری،اعتیاد به مواد مخدر،درگیری های قومی و قبیله ای،تخریب محیط زیست و.... با سواد شدن همه آحاد جامعه است و تا زمانی نرخ بی سوادی و شاخص نرخ پوشش تحصیلی کودکان و افراد لازم التعلیم در حد مطلوب و قابل قبولی نباشد امکان دستیابی کشور به ارامش و توسعه یافتگی دور از دسترس می باشد.

از زمان اولین کنفرانس آموزش برای همه که در سال 1369 (1990) در جامتین تایلند به همت 5 سازمان بین المللی یونسکو،یونیسف،صندوق جمعیت سازمان ملل،بانک جهانی و برنامه ملل متحد با هدف گسترش سواد در جهان ،افزایش فرصت های یادگیری برای همگان و بهبود کیفیت یادگیری برگزار گردید تا کنون 23 سال می گذرد.در این مدت تا کنون کشور های عضو از جمله ایران اقدامات متنوع و گسترده ای را برای تحقق اهداف برنامه آموزش برای همه پی ریزی و به مرحله عمل در اورده اند.

در سال1379(2000میلادی)ارزیابی برنامه آموزش برای همه با پشتیبانی پنج سازمان یاد شده در سطح جهان انجام شد.نتایج ارزیابی ملی کشور ها در 6 اجلاس منطقه ای مورد بررسی قرار گرفت و بر اساس آنهاچارچوب عمل منطقه ای تدوین شد. در اجلاس جهانی آموزش برای همه در داکار سنگال (اردبیهشت 1379 ) ،چارچوب های منطقه ای ، اساس تهیه اعلامیه نهایی  اجلاس داکار قرار گرفت و سران و وزیران آموزش و پرورش کشور ها جملگی متعهد شدندکه با بسیج تمامی توان خود،در راه دستیابی به اهداف این اعلامیه بکوشندو تا سال 1394(2015 میلادی)تمامی مفاد آن را در کشور های خود جامه عمل بپوشانند.،اعلامیه داکار اهداف مهمی از جمله افزایش و گسترش مراقبت و آموزش جامع در اوان کودکی ،افزایش پوشش تحصیلی،رسیدن به اموزش کیفی ،پایان دادن به نا برابری های جنسیتی در آموزش،یادگیری متناسب با مهارت های زندگی ،ریشه کنی بیسوادی در چهار گروه هدف(قبل از دبستان،آموزش پایه(ابتدایی و راهنمایی تحصیلی)،بزرگسالان و کودکان خارج از مدرسه را مورد تاکید قرار داده است.(وزارت آ وپ-سند ملی آموزش برای همه،1383)

برای عمل به تعهدات داکار در جمهوری اسلامی ایران ،ستاد پیگیری برنامه آموزش برای همه با مسئولیت وزارت آموزش و پرورش در حوزه معاونت آموزشی(وقت) و  تشکیل شدو مسئولیت اجرا،هماهنگی ،پیگیری و ارزیابی اقدامات مربوط به مفاد اعلامیه آموزش برای همه را به عهده گرفت وسپس با تغییر ساختار در آموزش و پرورورش این وظیفه  به معاونت آموزش و پرورش عمومی سپرده شد.متعاقبا اقداماتی برای پیگیری و تعهد به عمل داکار در وزارت آموزش و پرورش و همچنین توسط ادارات کل آموزش و پرورش استانها انجام شده است که به برخی از آنها اشاره می شود:

  • 1-لحاظ نمودن برنامه آموزش برای همه در برنامه چهارم توسعه اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی کشور
  • 2-تدوین سند ملی برنامه آموزش برای همه توسط وزارت اموزش و پرورش با همکاری سازمان وقت مدیریت و برنامه ریزی کشور
  • 3-تشکیل دفتر آموزش برای همه در ساختار وزارت آموزش و پرورش که یکی از دفاتر موثر و زیر مجموعه معاونت وقت آموزش و پرورش عمومی بود.
  • 4-تدوین آیین نامه بستر سازی اجباری شدن آموزش تا پایان دوره راهنمایی و ابلاغ توسط دفتر آموزش برای همه به استانها
  • 5-تشکیل کمیته آموزش برای همه در همه ادارات کل آموزش و پرورش استانها و انجام اقدامات و برنامه های متنوع در راستای این برنامه
  • 6-ارایه حداقل دوبار گزارش به یونسکو در خصوص عملکرد آموزش و پرورش ایران در زمینه اقدامات و میزان دستیابی به اهداف آموزش برای همه در ایران
  • 7-برگزاری کارگاههای آموزشی متعدد برای توانمند سازی کارشناسان
  • 8-تخصیص اعتبارات مناسب به استانها جهت عملیاتی شدن طرحها و فعالیت های پیش بینی شده در این حوزه
  • 9- ارزیابی سالانه استانها و منآطق آموزشی در این خصوص

 در اینجا لازم است اشاره کنم که شرط موفقیت یک کشور و نظام آموزشی آن به مقوله ی آمو زش برای همه ورود هوشمندانه،مجدانه و پیگیری مستمر و فراهم کردن سازو کار هاتوسط  مسئولین ارشد نظام تعلیم و تربیت، برنامه ریزان  ومجریان در همه ابعاد و همه دوره های تحصیلی می باشد. به موازات آن سیاست های و حمایت های دولت نیز می بایستی موثر و مداوم و کافی باشد.اینکه در یک مقطعی توسط وزیر آموزش و پرورش و دولت وقت  بر نامه ها و امور مربوط به آموزش برای همه مورد حمابت قرار بگیرد و در مقطع دیگر رها شود یا اینکه خیلی جدی گرفته نشود برنامه اموزش برای همه به اهداف خود نخواهد رسد. اینک این نوشتار در حال تنظیم است اقدامات و فعالیت های مرتبط با برنامه های آموزش برای همه بنا به دلایل مختلف در حال کمرنگ شدن است،و آن فرصتهاو پیگیری هایی که توسط مسئولین و برنامه ریزان آموزشی در چند سال گذشته برای تحقق اهداف و برنامه های آموزش برای همه خلق می شد ظاهرا دارد بدست فراموشی سپرده می شود.البته باید ببینیم چرا چنین شد و لذا لازم است این موضوع کالبد شکافی شود.آنچه مسلم است استمرار این شرایط می تواند برای نظام آموزشی و بویژه در زمینه ایجاد فرصت های برابر آموزشی یک تهدید جدی باشد بهر حال لازم است در این باره تدبیری جدی اندیشیده شود.  

                           - منابع:وبسایت یونسکو در ایران

وزارت آموزش و پرورش با همکاری سازمان مدیریت(1383)سند ملی برنامه آموزش برای همه

                  

   لشکربلوکی 25 اردبیهشت 1392