به نام خداوند شاهد و قادر

دستاوردها و شبه دستاوردها (1)

دستاورد یعنی نتیجه ، نتیجه عمل، برآیند کار یا فکر و یا خواسته ای که محقق شده.من بارها در جا های مختلف (در بین عامه مردم،همایش ها و یا حتی جلسات کارشناسی )این واژه را بسیار  شنیدم و البته  این کلمه با گوش اکثر مردم آشنا ست آنچه که سبب شد تا به این موضوع بپردازم استفاده نا منا سب و نابجا از این واژه هنگام ارایه برخی  گزارش عملکرد توسط افراد  است.مشاهده شده است که در برخی موارد تعدادی از اقدامات و یا فعالیت هایی که برای تحقق امری لازم واجرا شده است را به عنوان دستاورد گزارش کرده اند،نه نتایج نهایی  ودستاورد واقعی آن را و این موضوع نشان می دهد که برخی  درک درستی از واژه دستاورد ندارند. اصولابرای انجام و یا اجرای اصولی هر طرح ویا اقدامی بایستی چهار گام :ارزیابی اولیه،طراحی و تمهید مقدمات و تهیه منابع ،اجرا و پایش و ارزیابی بر داشته شود.واضح و روشن است که هر طرح و اقدام برای دستیا بی به یک یا چند هدف طراحی و در نها یت اجرایی می شوند.حال اگر با اجرای طرح یا فعالیت های پیش بینی شده همه یا بخش قابل توجهی از اهداف آن محقق شود قظعا می توان گفت که اجرای طرح مورد نظر دستاورد های مهمی داشته است و بالعکس اگرمجریان در دستیابی به اهداف طراحی شده   اندک توفیق داشته اند قطعا نمی توان گفت این طرح دستاورد های قابل قبولی داشته است.مثالی عرض می کنم تا مساله روشنتر شود .فرض کنید دولت تصمیم میگیرید که در یک برنامه میان مدت و بلند مدت تعداد زیادی نیروی انسانی ماهر و نیمه ماهر  تربیت کند تا از طریق آن ضمن ایجاد  زمینه اشتغال و کاهش بیکاری افراد جامعه، میانگین سطح تحصیلات آنها افزایش یافته و  فرهنگ عمومی نیز  ارتقا یابد.برای تحقق این امر مقدماتی لازم است :نظیر توسعه کمی و کیفی دانشگاهها،مراکز فنی و حرفه ای و....و فرض کنیم در طول یک برنامه پنج ساله دهها مراکز دانشگاهی ،مراکز فنی و. حرفه ای و یا پودمانی تاسیس و توسعه می بابد و در این مسیر صد ها میلیارد تومان هزینه شده و دهها هزار نفر کار دان ، لیسانس ، فوق لیسا نس و دکتری تر بیت و تحویل جامعه می شود.آینها وارد جامعه می شوند اما بنا به دلایل مختلفی نظیر نا توانی دانشگاهها در تربیت نیروی ماهر،جذب دانشجو توسط دانشگاهها بر اساس ظرفیت های ایجاد شده نه براساس مهارت های مورد نیازجامعه و توسعه نامتوازن کشورو..نمی توانند شغلی پیداکنند.برنامه پنج ساله تما م می شود و حالا دولت می خواهد دستاوردهای خود را در پنج سال گذشته گزارش کند .دولت برای اینکه ظرف گزارش عملکرد خود را پرو پیمان در این زمینه نشان دهد گزارش می کند که دستاورد های دولت در این زمینه تاسیس و توسعه مثلا دهها دانشگاه و یا مرکز فنی و حرفه ای بوده است و یا اینکه در سال بیش چند صد هزار نفر فارغ التحصیل آموزش عالی شده اند اما از طرف دیگر می بینیم که در جامعه صدها هزار نفر به رغم داشتن مدارک   دانشگاهی بیکارند. با این وجود این سئوال مهم مطرح است که به رغم سرمایه گذاری کلان کشور در آموزش عالی و مراکز تربیت نیروی انسانی آیا دولت در این خصوص دستاوردی داشته است؟آیا توسعه و تاسیس دهها مراکز دانشگاهی و پودمانی و هم چنین فارغ التحصلی صد ها هزار نفر از نیروی جوان کشورکه الان بدون کار و شغلی هستند دستاورد محسوب می شود؟شما قضاوت کنید. در این خصوص ما می توانیم مصداق های زیادی ارایه کنیم که اینها شبه دستاوردند نه دستاورد ها و اهداف اسا سی یک برنامه و طرح .من تعریفم از دستاورد اینه :هرگاه یک ایده، اقدام و یا یک بر نامه بر اساس نیازهای کلیدی و واقعی حال و آینده بشر و یا کشورکه با استفاده بهینه از منابع موجود اجرا گردیده و اهداف اساسی آن نیز محقق شود می توان گفت جامعه و مجریان به دستاورد ویا دستاورد ها یی مهمی دست یافتند. در شرایط کنونی کشور می توانیم مصداق ها یی ذکر کنیم که این ها دستاوردند.مثل توسعه مترو در کلان شهر تهران چون این وسیله حمل و نقل عمومی نقش موثری در کاهش ترافیک،کاهش زمان سفر،کاهش آلودگی و کاهش هزینه های عموم مردم  ایفا میکند و این طرح برای دستیابی به این اهداف طراحی و اجرا شده است .و در نقطه مقا بل اقدامات و طرح های زیادی را می توانیم ذکر کنیم که برغم انجام هزینه های گزاف اجرا ‘هیچ دستاوردی برای کشور نداشته است.

                                                                      لشکربلوکی 15 تیر 1392